Home » meanderings » engelkens door het luchtruim zwevend

engelkens door het luchtruim zwevend

Ik moet het als heel klein ukkie, nog haast een baby, gehoord hebben. Een lied dat verhaalde van engelen, zwevend door het luchtzwerk, die zongen dat er een kindje geboren was. Terwijl ik in mijn wieg lag. Mijn oudste broer zal op het orgel gespeeld hebben. Mijn ouders en broers en zusjes zullen het gezongen hebben.
Gloria in excelsis Deo.

Muziek en kosmos.
Harmonie der sferen.

Het is een onderwerp dat in de vroege tijden vaak terugkomt, niet alleen wanneer de muziek religieus of filosofisch benaderd wordt: de muziek op aarde is een nabootsing van de muziek van de planeten, het geluid dat door de planeten veroorzaakt wordt – de tonen worden ook vernoemd naar de planeten.
Zeven zijn dat er dan, inclusief maan en zon.

Kan daarin de basis gelegen zijn van ons zeventoons systeem?

Onze eigen Joan Albert Ban (16de eeuw) zag in muziek een zielroerende kracht … wat een ziel veronderstelt, iets dat zich buiten het lichaam aan onze waarneming onttrekt. Vermoedelijk leunde hij daarbij op Plato die de Wereldziel, wel of niet aan waarneming onttrokken, in harmonische intervallen verdeelde.

Maar, hoe ouder ik ook werd, muziek uit de hemel heb ik nooit gehoord. Jawel, er zal door de zieltjes in het hiernamaals druk gehallelujaad worden. Maar, hoe vaak ik inmiddels ook Kerst heb gevierd, ik heb nog nooit een engeltje zien vliegen, laat staan zingen.

Je kunt aan de big bang denken. Zoiets als de gongman van the Rank Organisation. De man die onze aandacht vraagt, aan het begin van onze eigen film, het verhaal van de opkomst van de mensheid.
Maar ik geloof niet zo in de big bang. Als fenomeen acht ik het mogelijk … maar als oerzaak?
Ik zie het uitdijen van het heelal als een gevolg op een inkrimpen, als een gevolg op een uitdijen, als een gevolg … Denk aan een trekharmonica, waarop dit liedje wordt gespeeld.

mj_arnemuiden_txt

We bevinden ons nu, afhankelijk van de techniek van de kosmische bespeler, in het tijdperk van de òòòòòòòòò van klok, of de uuuuuuuiiiiiii van Arnemuiden, als een minuscuul bewonertje van een minuscuul elementje van een minuscuul stofje, ergens aan de periferie van de blaasbalg van deze enorme accordeon, die voor ons een universum is.
Het uitdijen en ineenschrompelen van ons universum, begeleid door volksliedjes … ook wel een idee.

Nikomachos heeft de notie van klinkende planeten voor ons bewaard in een geschrift. Anderen hebben het overgeleverd, er op voortgeborduurd, of er eigen inzichten aan toegevoegd, zoals de betekenis van de dierenriem voor ons toonsysteem.

Er zullen er niet veel meer zijn, denk ik, die nog geloven dat wij de muziek uit de hemel hebben gekregen. Maar toch, waar komt de muziek dan vandaan?
Twijfel knaagt. Wat was de smid geweest zonder Prometheus. Aan wie zal de grote toonsmid Bach, namens alle toonsmeden, schatplichtig zijn.

Waarom hebben wij een zeventoons-systeem? (Er zijn andere systemen. En waarom zegt een artikel in Wiki: een pentatonische toonladder bestaat uit vijf tonen […] waarbij twee tonen binnen het octaaf zijn verzwegen.) [accent LdG]
Waarom heeft een octaaf op een klavier acht witte en vijf zwarte toetsen. (Er zijn andere voorstellen gedaan – en gerealiseerd!)
Waarom zijn er nog dissonanten (als er al even zo vele dissonanten zijn afgeschaft) en oorlog voeren zo verheerlijkt wordt en geheroïseerd is dat je historisch gesproken eigenlijk niet echt meer van dissonantie als bewustmaker mag spreken?

Nu Leonardo gepensioneerd is, heeft ie tijd zat om terug te keren naar zijn geboortedorp … waar hij nog geen Leonardo heette, laat staan Leonardino, maar waar hij als klein jongetje wel achter de muziek aan liep, zonder weet van toonsystemen of pythagoreïsche komma, of van de wolfskwint – of het moest zijn omdat die kwistig en lustig rondgestrooid werden door langstrekkende petite bandes … tijd zat dus om uit te zoeken waar de muziek vandaan komt.

En over de lange weg, die vanuit het niets naar het dorp komt, en vanuit het dorp naar een volgend niets gaat, komt de fanfare aangemarcheerd.
En daar gaat de kleine Leonardino …

…. met de muziek mee.
De blazers uithoren over waar ze vandaan komen, en waar ze heen gaan – volgens mij is dat dé manier om iets uit te vinden over de oorsprong van de muziek, en over waar het heen zal gaan.

 

Advertenties

7 reacties

  1. rikus schreef:

    In veel landen vliegen helaas bommen door het luchtruim, ze hebben de plaats ingenomen van de engeltjes

    Like

  2. leonardo schreef:

    tja, zoals ik al zei Rikus, het gevoel voor dissonantie hé …

    Like

  3. Gerrit Bosch schreef:

    Fanfares draaien rondjes door het dorp. De vraag waar ga je heen is dan makkelijk: daar waar je vandaan komt. En dat levert toch goede muziek op.
    Komt een student een vriend tegen en vraagt
    – waar ga je heen?
    – naar de bioscoop
    – wat draait daar?
    – Quo Vadis.
    – Wat betekent dat?
    – waar ga je heen.
    – naar de bioscoop
    – ….
    Zo kom je er nooit.

    Like

  4. leonardo schreef:

    ik hou niet van rondjes draaien, Gerrit.

    Vandaar dat ik een muziekgezelschap opgezocht heb, en achterna ben gegaan, dat van heinde en ver komt en naar (een ander) heinde en ver gaat. Ik loop er achteraan, dus kan hun vaandel niet lezen – maar van mij mag het QUO VADIS heten.

    (Als je ons blijft volgen ga jij ook te weten komen welke vragen er beantwoord zullen worden).
    En dank voor deze vrolijke reactie.

    Like

  5. Jos schreef:

    Wat een jeugdherinneringen toch. Ook ik heb nostalgische beelden van het jaarlijkse harmonie/fanfare concours in ons kleine dorp Limmen, waar mijn vader de klarinet bespeelde en ik met korte broek trots het bordje voor een muziekcorps omhoog mocht houden. Het klonk allemaal feestelijk nog zonder besef van achterliggende toonsoorten en ritmes. De wereld was nog overzichtelijk!

    Like

  6. leonardo_dg schreef:

    Jos, nu ben ik toch heel benieuwd wat er op dat bordje geschreven stond / aan lekkers lag!

    Like

  7. Jos schreef:

    Haha, gewoon het nummer van het door Limmen paraderende muziekkorps. Ik herinner me nog de bochten waar je je stappen moest aanpassen om in de maat te blijven

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Our youtube channel

link
Follow on WordPress.com

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Doe mee met 4 andere volgers

%d bloggers liken dit: