Home » componisten » jeetje

jeetje

MjUSICAMANTI dus.

Het was eerst musicamanti, een duidelijke samentrekking van musica en amanti: amanti della musica. Maar, musicamanti staat zo braaf, zo keurig net. Vandaar dat jeetje, speels er tussenuit springend.

Waarom een j?

Wel iedereen denkt bij musica onmiddellijk aan Italia. Of aan Mitteleuropa en Musik. En de componisten met een B.
Bach, Bergolesi, Beethoven.
Bmahler.
Niet die molenaar. Dat is Burgmüller, bemaler van città en befestigte Burgen – schreef ook 25 Études faciles et progressives (op.100 … dus schreef nog veel meer).

Wij spreken van Mahleriaanse muziek. Maar er was in diezelfde tijd een veelbelovend componist wiens naam met een R begint: Hans Rott. Veel te vroeg doodgegaan – heeft de 26 jaren net niet gehaald. Vanwege die R?
Als die was blijven leven hadden we nu van Rottiaanse wendingen gesproken. Mahler zelf zei van hem Was die Musik an ihm verloren hat, ist gar nicht zu ermessen. Alleen daarom al, zijn noodlot dat ons noodlottig werd, een reden om hem te noemen.

luister naar wat nooit het etiket “Rottiaans” heeft mogen krijgen

Natuurlijk, we hebben, richting het Oosten, ook nog weet van Tchaikovsky … zou eigenlijk Bchaikovsky moeten heten.
Of Bhostakovich.
(Ongewild gaan mijn gedachten nu naar die collega die thuis de 5 (sic) orkestsuites van Bach op cd had – prachtige muziek Leonardo – en mij bij hoog en bij laag bezwoer dat het een gebrek aan mijn opvoeding was dat ik er maar 4 kende, maar dat hij ze echt alle vijf in zijn platenverzameling had.)

Nou ja, Mozart is met een M – dat is zo’n icoon van de westerse muziekgeschiedenis, daar durf zelfs ik geen woordspeling op te maken.

Hoeveel Mitteleuropäische oortjes zullen de eerste maten van genoemde symfonie van Rott gehoord hebben.
Iedereen kent wel de eerste maten van Beethoven. Onder kamerbewoners in Amsterdam was dat het deuntje om iemand van zijn zolderkamer naar beneden te fluiten. Want als je aanbelde liep je kans dat een “overbezorgde” hospita wilde weten wat je ging doen. Het is zelfs het herkenningsfluitje voor mijn lieve Bianc’orsa. Alleen, het gaat dan niet zo

bfs_1

maar zo

bfs_2

Ik had natuurlijk moeten zeggen: de eerste maten van Beethoven’s vijfde.
Beh … nog niet correct, er moet “symfonie” bij. Maar vraag iemand naar de eerste maten van Beethoven, en grote kans dat je niet zijn eerste jeugdwerk hoort, maar pom pom pom POOOOM.

Ik noemde Bergolesi hierboven, om zo naar de overkant van de plas die Noordzee heet te kunnen springen. Daar wonen ook componisten.
Handel – geen B maar wel zonder umlaut, en hij komt gelukkig uit Mitteleuropa.
Britten – wel een B – zul je niet gauw horen noemen.

De Engelsen zijn precies hetzelfde, die denken dat een beetje componist aan Engeland behoort.
Ik had vroeger de Grove’s concise music encyclopaedia in huis. The prince consort Albert wordt daarin wel als componist genoemd – heeft ooit een liedje voor echtgenote Victoria geschreven – maar toen ik op zoek ging naar wat “obscuurdere” componisten NL kwam ik van een koude kermis thuis. Van Matthijs Vermeulen hadden ze nooit gehoord, en zelfs nu staat in de online dictionary of music, door Oxford onder haar hoede genomen, wel een uitgebreid artikel over Albert, maar onze Unico Wilhelm van Wassenaer wordt niet genoemd. En die is er door sommige kenners nog even op aangezien dat hij het meest bekende Stabat Mater aller tijden heeft geschreven, en niet Pergolesi.

Aan de overkant van die nog grotere vijver, de Atlantische Oceaan, wonen uiteraard geen componisten.
Nou ja, Bernstein dan, die kennen we van de West Side Story. Al is het niet ondenkbaar dat er een Engelsman rondloopt die denkt dat Shakespeare niet alleen de pater spiritualis hiervan was, maar ook de muziek gecomponeerd heeft.
Misschien dat de naam van John Cage zal vallen.
Hoeveel mensen zullen Aaron Copland kennen? Daarom hier eerst een mooie song van hem, voor een gedicht van Emily Dickinson.


because I could not stop for Death – he kindly stopped for me

Vandaar die J.
Het gaat niet alleen over musica, of over Musik, maar ook over music – daar mag geen misverstand over bestaan.
Had dus eigenlijk moeten zijn mJusicamanti.

Maar, de j moet er speels uitspringen.
Want muziek moet gespeeld worden.
Met muziek moet je kunnen spelen.

Er is een loodzwaar motto: per aspera ad astra. Is door Adorno aan de vijfde van Mahler vastgeknoopt. Inderdaad, loodzware muziek die begint met een treurmars, maar eindigt met een feestelijke fanfare.
Ons motto moet zijn: per musica ad homo ludens. Door de muziek de spelende mens hervinden.

Er is dat praeludium van Bach, nr. 15 uit das wohltemperierte Klavier II. Teil. G grote terts. Mag ik graag spelen. En ik volg dan trouw de partituur.
Volgde moet ik zeggen.
Ik leerde de sonate voor cello en piano nr. 2 van Mendelssohn kennen. Opus 58. Het derde deel daarvan is een adagio, dat begint met een koraalmelodie, omspeeld door arpeggio’s, door de piano. De daarna inzettende cello komt er niet op terug.
Sindsdien is dat praeludium van Bach voor mij veranderd. Ik speel het eerst helemaal, met het eerste deel herhaald (als voorgeschreven). Dan pak ik aan het slot de draad van het adagio van Mendelssohn op, als cadens: ik speel de melodie als Bach-koraal, het slotakkoord van iedere regel als  arpeggio esteso. Aan het eind van het koraal keer ik – keurig met triller, zoals een cadens afgesloten hoort te worden – terug naar maat 37 van het praeludium.
Ik weet nu niet meer beter.

Toen ik de uitvoering van Ivo Janssen van het wohltemperierte Klavier gekocht had, ben ik onmiddellijk naar dat praeludium gegaan en luisterde gespannen of hij Mendelssohn niet vergeten was.
Helaas, Ivo kan prachtig spelen.
Maar hij wou niet meespelen.

dan zal ik het adagio nu maar laten horen

Voor de hier vergaderde MjUSICAMANTI

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Our youtube channel

link
Follow on WordPress.com

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Doe mee met 4 andere volgers

%d bloggers liken dit: